Home    Erfgoed    Op pad met Jan Ulijn    Hoal over !.de Maos lupt

Hoal over !.de Maos lupt

  • De Beerse Maas 
    Bij het plaatsje Beers bij Grave werd al vanaf de 16e eeuw een deel van de Maasdijk lager gehouden door zogenaamde overlaten aan te brengen.
    Zodra de Maas zeven meter boven A.P. kwam werd in Grave met de uit Frankrijk afkomstige kanonnen “L’intrigant (1778) en Le Partisan (1787) schoten gelost ten teken dat de Maas “liep”.Deze verhoogde waterafvoer van de Maas werd door deze overlaten weggeleid.
    Door het veelvuldig overlopen van deze overlaten ontstonden ronde diepe waterplassen ook wel wielen, poelen of gaten genoemd.
    De Beerse Maas liep echter zo vaak (ooit enkele keren per jaar) dat de streek zich niet kon ontwikkelen.
    In 1942 kwam hier een einde aan, toen werden de overlaten gedicht.
    Een monument tussen Beers en Grave (langs de grote weg) herinnert hier nog aan. Het monument dateert uit 1950 en is ontworpen door architect D. Roovers.
    Enkele wielen, met welig groen omzoomde waterpartijen, zouden nog naar deze oude doorbraken kunnen verwijzen.
    Dat het niet zo is blijkt uit onderstaand verhaal van drie van deze waterpartijen in de regio.

  • Het Karregat
    Ten noorden van de spoorlijn Oss – ’s-Hertogenbosch ter hoogte van Nuland ligt als een rechthoekige enclave in een slangenlandschap (smalle zeer lange landbouwpercelen) 4 meter hoger dan deze akkers het Karregat.
    In 1880 werd de spoorlijn ’s-Hertogenbosch – Nijmegen aangelegd en voor het benodigde zand deze twee hectare grote plas gegraven. Zo ontstond het Karregat.
    De naam Karregat of Karreput dankt zij aan de boeren uit de omgeving die met hun “èrdkarre” zand kwamen halen voor allerhande werkzaamheden rond en in de boerderij (er werd in d’n herd nog met zand gestrawd).
    De waterstand is sterk afhankelijk van de hoeveelheid regenwater dat valt. Meestal valt hij ’s-zomers droog en is het waterpeil ’s-winters onvoldoende.


Bron: Jan Ulijn 2007