Home    Erfgoed    Op pad met Jan Ulijn    Och Sint Anneke, geef me toch n manneke

Och Sint Anneke, geef me toch n manneke

Wie in de Brabantse almanak onder 26 juli kijkt ziet daar dat deze dag de feestdag is van Joachim en Anna; ‘ouders van Maria’, staat er.


Wie was Anna?

Anna, die getrouwd is met Joachim, krijgt pas op 40-jarige leeftijd haar eerste kind en, samen met Joachim, haar enige kind, een dochter, Maria. Maria wordt later de moeder van Jezus, dus zijn Joachim en Anna de opa en oma van Jezus.

Frappant is dat Anna sinds de zesde eeuw op 25 juli werd vereerd. Een eeuw later komt in het westen de devotie op gang en pas in 1584 wordt bepaald dat haar feestdag hier op 26 juli zal zijn.

In de bijbel wordt Anna nergens genoemd. In de volksdevotie is zij echter als de Heilige Anna, grote moeder, blijvend populair.

In de 14e en 16e eeuw wordt de heilige Anna afgebeeld met dochter Maria en kleinkind Jezus. Een figuratie die in de kunstgeschiedenis bekend staat als Anna te Drieën ook wel de ‘Aardse Drie Eenheid’. Deze voorstelling ontstaat als de viering van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria vastere vorm aanneemt. Sint Anna wordt spoedig de centrale figuur en voorwerp van de verering.

In onze regio hebben we een aantal ‘Anna te Drieën’.

Drie ervan zullen we nader beschrijven:


  • Het Anna kapelleke, Koolwijk
    De Sint Anna kapel in Koolwijk, in de volksmond ‘de Kôllik’ genoemd, is waarschijnlijk een vroeg 16e eeuw rooms katholiek kapelletje. Het is een belangrijke bedevaartplaats rond Anna te Drieën.
    Haar feestdag, 26 juli, wordt meestal gevierd op de eerste zondag hierna. In groten getale komen de bedevaartgangers naar de kapel waaronder vrouwen die niet getrouwd zijn of graag kinderen willen hebben. Door hen wordt dan tot de heilige Anna gebeden: “Och Sint Anneke, geef me toch ’n manneke”.
    In de 17e eeuw gaat de kapel dienst doen als grenskapel voor de gelovigen uit Oss en omgeving en wordt het kapelletje uitgebreid. Vanwege dit vroegere belang werd in 1960 een herinneringssteen ingemetseld.
    Grondig vernieuwd wordt de kapel in 1936 door de Ravensteinse architect E.L. Jansen.
    De Sint Anna kapel behoort bij de St. Sebastianusparochie te Herpen en ligt aan de Koolwijkstraat. Meer informatie over de kapel in Koolwijk

  • Anna te Drieën, Teeffelen
  • De Heilige Anna, Megen

Weerspreuken
Weerspreuken n.a.v. de feestdag van Sint Anna:

  • Werken met Sint Anna de mieren; dan zult ge een lange winter vieren
  • Met de feestdag van Sint An; ’t graan in de schuur of in de ban.

Bron: Jan Ulijn 2007