Home    Erfgoed    Op pad met Jan Ulijn    Schutskooien

Schutskooien

Schutskooien 
In het verleden waren er in Brabant veel kleine boerenbedrijfjes. Die hadden in de regel
 wel wat vee rondlopen in vaak provisorisch omheinde perceeltjes. Er brak nog al een wat vee uit dat dan op de openbare weg terecht kwam. Daarom bouwde de gemeente schutskooien of  stallen waarin losgebroken, verdwaald of onbeheerd grazend vee werd opgevangen. Het vee werd dan meestal door een gemeenteambtenaar (de schutter) verzorgd, totdat de eigenaar zich meldde.Tegen betaling van het schutgeld, een vastgesteld bedrag per dag, kon de eigenaar, meestal geverifieerd door de veldwachter, zijn verloren dier weer meenemen. Kwam de eigenaar niet opdagen, of wilde hij niet betalen, dan kon het geschut vee na drie dagen worden verkocht. Regelgeving rond de schutskooien was al bekend in 1623. Schutskooien zorgden soms ook voor extra belastinginkomsten. Wie door eigen schuld vee op moest halen bij de schutskooi betaalde al gauw vijf of zes gulden per dag.


  • Nuland
    De schutskooi in Nuland staat op het zogenaamde oude kerkhof vlak bij de plaats waar vroeger de polderkerk stond. De contouren van deze kerk zijn nog te zien aan de Kerkdijk. De nu nog bestaande schutskooi is gebouwd in 1936. Op 21 maart besloten B. en W. hier een nieuwe schutskooi te bouwen. De oude schutskooi, die vervangen moest worden, stond aan de Lage Kant. Johannes van de Meulenreek, een Nulandse smid, werd opgedragen om voor 115 gulden de kooi te maken. Schutter werd Jan van Hassel die vijf stuivers per dag ontving voor door hem geschut vee en door de veldwachter vrijgelaten Ter gelegenheid van het 700 jarig bestaan van Nuland (in 1999) is de schutskooi gerestaureerd.


Bron: Jan Ulijn 2008