Home    Erfgoed    Op pad met Jan Ulijn    Stapstenen

Stapstenen

Een stapsteen is een verbreding in de ecologische verbindingszone. Het is te vergelijken met een grote parkeerplaats langs de snelweg. De inrichting van stapstenen is aan open water en oppervlakte gebonden. Per kilometer waterloop is één hectare stapsteen nodig. Zij biedt plaats aan bijzondere watermilieus en paaiplaatsen; kortom de hele waterfauna, van eendagsvlieg tot ijsvogel. Voor sommige planten en dieren biedt de stapsteen een compleet leefgebied, voor anderen vergemakkelijkt deze het langs trekken.
Hier voorkomende dieren zijn onder andere weide -, moeras - en watervogels, kikkers, kleine zoogdieren, libellen en vlinders.

Het Gat van de Dam bij Lithoijen, het Hamelspoel bij Herpen, en het Ossermeer bij Oss vormen stapstenen van de Hertogswetering.


  • Het Gat van de Dam
    Dit is een klein natuurgebied langs de Hertogswetering dat in 1995 is ingericht. De voedselrijke bovenlaag is verwijderd, de kade verlegd en de oever verflauwd.
    Ook zijn er poelen aangelegd met heel afwisselende vegetatie: oever – en moerasplanten, grassen en ruigtesoorten. Ook amfibieën, libellen en veel rietruigte vogeltjes voelen zich hier thuis. Ook dit gebied is een stapsteen.


  • Het Hamelspoel
    Dit natuurgebied maakt deel uit van de toekomstige ecologische verbindingszone Erfdijk en Munse wetering. Het Hamelspoel, ooit een Maasbedding, is nu onderdeel van de Hertogswetering. Het ligt in het stroomgebied van de voormalige Beerse Maas die op dit punt tussen de Erfdijk en Keent op zijn smalst was. Oorspronkelijk had dit gebied een open karakter, een onbegroeid dijk lichaam, maar door veranderd landgebruik en het wegvallen van het hakhoutbeheer heeft zich hoogopgaande begroeiing ontwikkeld waardoor, met name langs de oevers de groei, door lichtgebrek, nagenoeg is verdwenen.
    Meer informatie over het Hamelspoel

  • Het Ossermeer 
    Vandaag de dag is de Maas een rivier met een vaste bedding en met uiterwaarden en dijken aan weerskanten. Zij vormt tevens de grens tussen Brabant en Gelderland. Dit is niet altijd zo geweest. Duizenden jaren  geleden stroomde de Maas, onbedijkt, via een stelsel  van grotere en kleinere kreken zeewaarts.
    Eén van de grotere was het Ossermeer (echte Ossenaren kennen alleen de Ossermeer) waarin nog steeds een rivierarm herkenbaar is.
    Een prachtige “parkeerplaats” met alles in zich wat een stapsteen nodig heeft.
    Meer informatie over het Ossermeer


Bron: Jan Ulijn 2011